Trận bóng đá đầu tiên trên thế giới là trận nào? Ba cách trả lời có nguồn

Tùy bạn hỏi về điều gì. Trận quốc tế đầu tiên được FIFA công nhận là Scotland 0–0 Anh, ngày 30/11/1872 tại Hamilton Crescent, Glasgow. Trận đầu tiên đá theo bộ luật của Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) thường được kể là Barnes gặp Richmond ngày 19/12/1863, cũng hòa 0–0. Còn cuju của Trung Quốc là trò đá bóng có ghi chép từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, nhưng chính Bảo tàng FIFA viết rằng không thể chứng minh nó đã ảnh hưởng đến bóng đá hiện đại.

Đăng · kiểm tra lại số liệu · 7 nguồn ở cuối bài

Ba nghĩa của chữ trận bóng đá đầu tiên

Câu hỏi này có ba câu trả lời, vì người hỏi có thể muốn nói đến ba thứ khác nhau: một trò đá bóng cổ có ghi chép, trận đầu tiên đá theo luật bóng đá hiện đại, hoặc trận đầu tiên giữa hai đội tuyển quốc gia. Mỗi thứ có một ngày tháng, một địa điểm và một bộ nguồn riêng, nên bài này tách từng phần thay vì chọn đại một trận.

  • Trò đá bóng cổ: cuju ở Trung Quốc, có ghi chép từ hơn 2.000 năm trước.
  • Trận đầu tiên theo luật của FA: Barnes gặp Richmond, 19/12/1863, hòa 0–0.
  • Trận quốc tế đầu tiên: Scotland gặp Anh, 30/11/1872, hòa 0–0, tại Hamilton Crescent, Glasgow.

Cuju: trò đá bóng cổ của Trung Quốc

Theo Bảo tàng FIFA, cuju là trò chơi với quả bóng da có lịch sử hơn 2.000 năm. Những ghi chép lịch sử đầu tiên về nó thuộc thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, thời Chiến Quốc, và Lâm Truy (Linzi) của nước Tề, nay thuộc tỉnh Sơn Đông, là một trung tâm của trò chơi này. Dưới thời nhà Hán, tầng lớp thống trị chơi cuju và nó được coi là cách rèn luyện cho binh sĩ; quả bóng làm bằng da khâu lại, nhồi lông, không được chạm đất khi chơi và trận đấu cần có trọng tài.

Bảo tàng FIFA không nói cuju sinh ra bóng đá hiện đại. Bài của bảo tàng viết rằng không thể chứng minh cuju đã ảnh hưởng đến các môn bóng được quy chuẩn hóa ở thế kỷ 19. Vì vậy cuju là một trò chơi cổ có thật, nhưng nó không phải trận bóng đá đầu tiên theo nghĩa của luật bóng đá bây giờ.

Luật bóng đá hiện đại ra đời ở London năm 1863

Theo bài viết của chính The FA, 13 luật gốc của môn bóng đá được thống nhất tại cuộc họp ở quán Freemasons' Tavern, London, ngày 26/10/1863. Người soạn thảo là Ebenezer Cobb Morley, thư ký danh dự đầu tiên của hiệp hội (đến năm 1866); ông viết bản luật tại nhà riêng ở Barnes, tây nam London, và sau này làm chủ tịch FA từ 1867 đến 1874. Trang lịch sử của The FA viết rằng hiệp hội được thành lập ở quán đó ngày 26/10/1863 và các luật do Morley soạn được phê chuẩn chính thức ở cuộc họp thứ sáu, ngày 8/12 cùng năm; dù tính theo cách nào, trước cuối năm 1863 luật bóng đá hiện đại đã có.

Ngày 19/12/1863, Barnes gặp Richmond ở Barnes. Trận này được báo The Field đăng tin ngày 26/12/1863 và thường được kể là trận đầu tiên đá theo bộ luật mới của FA: mỗi bên 15 người và kết thúc 0–0. Chữ đầu tiên ở đây chỉ có nghĩa là đầu tiên theo bộ luật vừa công bố, không phải trận bóng đá đầu tiên của loài người.

Trận quốc tế đầu tiên: Scotland 0–0 Anh năm 1872

Trận đấu đầu tiên giữa hai đội tuyển quốc gia diễn ra ngày 30/11/1872 tại Hamilton Crescent, sân của Câu lạc bộ Cricket miền Tây Scotland ở Partick, Glasgow, và kết thúc 0–0. The FA gọi đây là trận bóng đá quốc tế đầu tiên trong lịch sử; RSSSF, kho dữ liệu thống kê bóng đá lịch sử, ghi đó là trận quốc tế chính thức đầu tiên và là trận quốc tế sớm nhất được FIFA công nhận là chính thức.

Khi đó Scotland chưa có liên đoàn riêng, nên cả mười một cầu thủ Scotland đều đến từ Queen's Park, câu lạc bộ hàng đầu của Scotland thời đó; đội Anh gồm cầu thủ của chín câu lạc bộ. Về số khán giả, RSSSF ghi 3.000 còn Wikipedia ghi 4.000, hai nguồn không thống nhất. Về lối chơi, Scotland xếp hai hậu vệ, hai tiền vệ lùi và sáu tiền đạo, còn Anh chỉ để một hậu vệ, một tiền vệ lùi và tám tiền đạo.

Từ 1870 đến 1872 đã có năm trận Anh gặp Scotland ở London, trận đầu hòa 1–1 tại The Oval ngày 5/3/1870, nhưng phần lớn cầu thủ Scotland trong các trận ấy là người sống ở khu vực London, và RSSSF xếp chúng riêng thành các trận không chính thức của Scotland. Trận năm 1872 là lần đầu hai đội gặp nhau trên đất Scotland.

Nguồn tham khảo

  1. England men's senior team: complete list of match results (Game 1: Scotland 0-0 England) (The FA, thefa.com)
  2. Celebrating Ebenezer Cobb Morley, the founding father of The Football Association (The FA, thefa.com)
  3. A history of the FA (the first meeting of 26 October 1863 and the laws approved on 8 December) (The FA, thefa.com)
  4. Origins: cuju in China (FIFA Museum, editorial.fifamuseum.com)
  5. Scotland: international matches 1872-1880 (RSSSF, rsssf.org)
  6. 1872 Scotland v England football match (Wikipedia, en.wikipedia.org)
  7. 1863-64 Barnes F.C. season (Barnes v Richmond, 19 December 1863) (Wikipedia, en.wikipedia.org)

Nhịp Bóng viết lại bằng lời của mình, đối chiếu mỗi số liệu với ít nhất hai nguồn ở trên; chỗ các nguồn khác nhau, bài nói rõ.

Xem thêm

Câu hỏi thường gặp

Trận bóng đá quốc tế đầu tiên diễn ra khi nào, ở đâu, tỷ số bao nhiêu?
Ngày 30/11/1872 tại Hamilton Crescent, Partick, Glasgow: Scotland 0–0 Anh. Đây là trận được The FA ghi là trận quốc tế đầu tiên và RSSSF ghi là trận quốc tế chính thức đầu tiên.
Bóng đá có bắt nguồn từ Trung Quốc không?
Trung Quốc có trò cuju từ hơn 2.000 năm trước, nhưng Bảo tàng FIFA nói không thể chứng minh nó ảnh hưởng đến các môn bóng được quy chuẩn hóa ở thế kỷ 19. Luật bóng đá hiện đại ra đời ở London năm 1863.
Ai viết ra luật bóng đá hiện đại?
Ebenezer Cobb Morley, thư ký danh dự đầu tiên của The FA, soạn 13 luật gốc tại nhà ở Barnes; theo bài viết về ông của The FA, các luật được thống nhất ở cuộc họp tại Freemasons' Tavern, London, ngày 26/10/1863, còn trang lịch sử của The FA ghi bộ luật được phê chuẩn chính thức ở cuộc họp thứ sáu, ngày 8/12 cùng năm.